شنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۳ ۱۴:۳۳
حامد ملانوری شمسی*
چگونه کودکم را تربیت کنم؟

تربیت کودک مسأله‌ ای است که ذهن همه پدران و مادران را به خود مشغول کرده است که چگونه می‌ توان یک بچه‌ ی فعال و با نشاط و در عین حال با ادب و نزاکت داشت…

تربیت کودک مسأله‌ ای است که ذهن همه پدران و مادران را به خود مشغول کرده است که چگونه می‌ توان یک بچه‌ ی فعال و با نشاط و در عین حال با ادب و نزاکت داشت. لکن بسیاری از پدر و مادرها راه حل صحیحی را برای این مهم پیش نمی‌ گیرند و بیشتر در فکر این هستند که از فرزندان خود فردی بسازند که رؤیاهای از دست رفته خودشان را به واقعیت تبدیل کنند و به عبارت دیگر چیزهایی را که آنها در کودکی و بعد از آن در دوران نوجوانی و جوانی آرزو داشتند حال می‌ خواهند توسط فرزندان خود به واقعیت تبدیل کنند و به آنها برسند.

این جملات را از بسیاری از پدر و مادرها تا بحال شنیده‌ اید که فرزندم درس بخوان تا به دانشگاه بروی و برای خودت کسی بشوی و زندگی راحت‌ تری داشته باشی.

در بسیاری از مواقع هم خودشان دست به کار می‌ شوند و از همان دوران کودکی فرزندانشان را به کلاس‌های متنوع علمی و غیره اعم از مهدکودک‌ها و سایر مراکز آموزشی می‌ فرستند و همچنین با وسایل کمک آموزشی شروع به آموزش آنها می‌ کنند تا هر چه زودتر پله‌ های ترقی را برای رسیدن به مدارج بالا طی کنند.

پدر و مادرها این کارها را برای این انجام می‌ دهند که فرزندانشان در زندگی موفق باشند و مایه افتخار آنها شوند. اما آیا این نحوه عملکرد، صحیح است؟ آیا این زمان، زمان درستی برای آموزش می‌ باشد؟ آیا منفعتی که برای ما دارند به آسیب‌ های آن می‌ ارزد؟ آیا زودتر از موعد وارد فضای آموزشی شدن موجب نشاط و تحرک و علاقه‌ ی بیشتر آنها در سطوح بالاتر خواهد شد یا موجب نفرت و دلزدگی؟

همه این‌ها و بسیاری دیگر، سؤالاتی است که پدر و مادرها در این زمانه سعی می‌ کنند یا به آن فکر نکنند و یا کمتر به آن فکر کنند چون ظاهرا راحت‌ ترین کار و کم دردسر ترین راه همین است.

اما در این میان اگر به اسلام و احادیثی که در این زمینه وارد شده است یک نگاهی بیندازیم درخواهیم یافت که بسیاری از مشکلات جوانان و حتی بزرگسالان امروز ما به تربیت دوران کودکی آنها بر‌می‌ گردد و آسیب‌ های این نوع تربیت در سال‌های بعدی گریبان فرزندان را خواهد گرفت.

امام صادق علیه السلام می‌ فرمایند: «فرزندت را رها کن تا هفت سال بازی کند و هفت سال دوم او را تربیت کن و هفت سال سوم او را با خودت همراه کن. اگر رستگار شد چه خوب، در غیر اینصورت از کسانی است که هیچ خیری در آنها نیست.[۱]»

در این حدیث زندگی فرزند را به سه هفت سال تقسیم می‌ کنند که اگر طبق این حدیث عمل شود،   وظیفه‌ مان را در قبال فرزندانمان به درستی انجام داده‌ ایم. بنابراین درخواهیم یافت که بیشترین دغدغه پدر و مادرها که برای آن عجله می‌کنند مربوط به هفت سال دوم است که متأسفانه والدین در این دوران فرزندانشان را به بهانه اینکه مدرسه و معلم وجود دارند رها می‌کنند. بنابراین اشتباهات پشت سر هم اتفاق می‌افتند و در آخر که رفتارهای اشتباه از فرزندان مشاهده می‌شود متحیر می‌مانند که چرا اینگونه شد و کجای کار آنها اشتباه بوده است.

ادامه دارد …

*رشته الهیات، معارف اسلامی و ارشاد گرایش فقه و مبانی حقوق، مسئول دفتر تعلیم و تربیت مرکز تحقیقات بسیج دانشگاه امام صادق علیه السلام

[۱]من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۹۲، ح ۴۷۴۳؛ مکارم الاخلاق، ج۱، ص۴۷۷،ح ۱۶۴۷