خبرنامه صادق » دانشگاهی که می خواهد مرجع علمی شود باید اساتید توانا را جذب کند/ ضعف زبان دانشجویان دانشگاه را قبول ندارم/ امام صادقی ها اخلاق را در کارهایشان در نظر بگیرند
دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۱۰:۳۱
مسئول بخش زبان های خارجی در گفتگو با خبرنامه صادق؛
دانشگاهی که می خواهد مرجع علمی شود باید اساتید توانا را جذب کند/ ضعف زبان دانشجویان دانشگاه را قبول ندارم/ امام صادقی ها اخلاق را در کارهایشان در نظر بگیرند

قصد جسارت به کسی ندارم. بنده خودم یک طلبه متوسط هستم. اما وقتی بنده می بینم که دانشجو در این دانشگاه هنوز فارغ التحصیل نشده، اسمش را می گذارند استاد و می رود سر کلاس، فکر این را می کنم که دانشگاهی که می خواهد مرجع علمی شود باید اساتید توانا را جذب کند…

خبرنامه صادق؛ «علیرضا روشن ضمیر خراسانی» استاد قابل ستایش بخش زبان های خارجی است که چند سالی از ریاست وی بر این بخش دانشگاه می گذرد.

در نگاه بسیاری از افراد بیرون دانشگاه، یکی از ویژگی های دانشجویان دانشگاه امام صادق تسلط آنها به زبان انگلیسی(به نسبت سایر دانشگاهها) می باشد که به نظر می رسد در سال های اخیر با افت و خیز هایی همراه بوده است.

اما مسئول بخش زبان های خارجی در گفتگوی تفصیلی خود با خبرنامه صادق به لوازم مرجعیت علمی اشاره کرد و مشکل ضعف زبان امام صادقی ها را نیز رد کرد.

متن کامل این مصاحبه در ذیل می آید.

خبرنامه صادق؛ به نظر شما مهمترین دلایل ضعف دانشجویان امروزی دانشگاه در یادگیری زبان های خارجی چیست؟

بسم الله الرحمن الرحیم. ضمن تشکر از شما و دوستانتان و همه کسانی که دغدغه آموزش دارند. بنده در مناسبت های مختلف به این سوال پاسخ داده ام. دانشگاه ما یک ویژگی خاص دارد. یک خانواده منسجم و به هم پیوسته است. دانشگاه های دیگر وسعت و پراکندگی دارند. اما دانشگاه ما یک ویژگی دارد که ما را به هم نزدیک کرده است. این مساله یک سری محاسنی دارد. از حال و روز هم بیشتر خبر داریم و مسائلمان بیشتر برایمان ملموس است. اما یک سری معایبی هم دارد و آن هم این است که تا یک شایعه ای در دانشگاه پخش می شود همه آن را می پذیرند. مثل اینکه در یک جامعه ای یک شایعه ای از طریق رسانه ای پخش می شود و در مدت کوتاهی همه آن شایعه را می پذیرند. بنده موافق این فرمایش جنابعالی نیستم به دلایل مختلف.

پسرفت یا پیشرفت هیچ ربطی به برنامه ما ندارد. بنده قصد تطهیر خودمان را ندارم. ما به عنوان مسئول وظیفه داریم انتقادات را گوش دهیم و روز به روز برای پیشرفت کارمان تلاش کنیم. اینکه می گویند قدیم بهتر از الان بود ربطی به زبان ندارد. اگه بهتر بودن را شما امری نسبی قلمداد بکنید قدیم دانشگاه امام صادق با الان هیچ ارتباطی با بخش زبان ندارد. قدیم یعنی سال ۶۱٫ دوره ای که دانشگاه وقتی تاسیس شد همه دانشگاه ها تعطیل بود و هدفگذاری ای که در دانشگاه امام صادق شد مدرک نبود. هدفگذاری تشکیل یک مرکز علمی ای بود که جوانان را جذب کند با این هدف که اخلاق، رفتار و دانش اسلامی را کسب بکنند برای مقصد خیلی والا.

از آنجایی که افرادی که آن زمان جذب دانشگاه شدند نیتشان مدرک نبود و شرایط اجتماعی جامعه نیز شرایط انقلابی بود، مردم جوشش و کوشش را با هم داشتند، هدف ها متعالی بود، لذا کسانی که اینجا آمدند فرصت های زیادی در اختیارشان بود و درس ها هنوز شکل آکادمیک دانشگاه های دیگر را پیدا نکرده بود و اوقاتشان بیشتر صرف زبان آموزی مثل انگلیسی، عربی و فرانسه می شد. طبیعتا با همه آن شرایط بازده یادگیری و خصوصا یادگیری زبان باید در آن زمان بیشتر می شد. پس مقایسه الان با آن موقع قیاس مع الفارق است.

دانشگاه امام صادق بالاخره منفک از کل جامعه که نیست. یک اتفاقاتی به دلایل اقتصادی و اجتماعی افتاده است که قابل بررسی اند. در زمینه علمی و دانشگاهی هم این اتفاقات تاثیر خودش را گذاشته است. جوان ها متاسفانه فقط مدرک گرا شده اند. متاسفانه انگیزه علمی خودشان را از دست داده اند. البته این را هم بگویم که همه اینطور نیستند. اما اکثر آن ها نیت اصلی شان یادگیری نیست و بلکه هدف آنها شغل و مدرک است. پس بحث زبان صرف نیست. آیا دانشجو دارد حقوق و مدیریت و … را هم خوب یاد می گیرد؟

به نظر بنده یکی از فعال ترین بخش های دانشگاه بخش زبان است. شما اگر سیر تاریخی این بخش را از بدو تاسیس تا به حال ببینید همواره رو به پیشرفت بوده است و ما اصلا پسرفت نداشته ایم. بهترین روزهای بخش زبان همین روزهاست. به قول انگلیسی ها :«We are witnessing our hey days». برای اینکه ما بیش از هشت استاد توانا، جوان و پرشور به عنوان یک تیم داریم. قبلا اینطور نبود. پیش از این دو یا سه استاد تمام وقت داشتیم و بقیه مدعوّ بودند و مدعوّین هم تعهد لازم برای کار را ندارند. در اینجا ما مرتبا جلسه، بازبینی متون و برنامه ریزی های مختلف داریم. بسیار دوره خوبی را داریم می گذرانیم. در کتاب ها تجدید نظر شده است و همه جوانب زبان آموزی را در نظر گرفته ایم.

بنابراین بنده معتقدم ما داریم کارمان را خوب انجام می دهیم. متاسفانه نه فقط در جامعه ما که در جهان مدرن کمیت بر کیفیت حاکم شده است. در همه چیز این اتفاق افتاده است. در هر عرصه ای که شما وارد شوید نگاه ها کمی شده است. این یکی از ویژگی های منفی دنیای مدرن است. کیفیت در حال لطمه خوردن است.

در آموزش هم وضع به همین منوال است. یک زمانی تعداد قلیلی افراد علاقمند وارد دانشگاه می شدند و تعداد معدودی هم فارغ التحصیل داشتیم. واقعا هم آن فارغ التحصیل ها استاد بودند. سپس یک شرایطی فراهم شد که خواستیم فقط تعداد دانشگاه ها و دانشجوهایمان را بالا ببریم و این را افتخار برای خودمان محسوب کردیم. این دموکراتیک کردن علم از جهتی به جامعه ما ضرر زده است. اینکه همه وارد دانشگاه شوند برون دهش هم این است که خیلی ها بیسواد از دانشگاه خارج می شوند. لیسانسه الان هرگز لیسانسه ۲۰ سال پیش نیست. در حال حاضر دانشجوی دکتری هم از حد لیسانس زمان قدیم بیسوادتر است.

اما در لابلای این تغییرات ما افراد توانمند و علاقمند زیاد داریم. پس خیلی هم ناامیدانه نباید به مساله نگاه کنیم.

خبرنامه صادق؛ تغییرات کتب درسی در سال های اخیر به شدت محسوس بود دانشجویان برخی ورودی ها به شدت از این مساله تاثیر پذیرفتند. حتی آموزش زبان در دانشگاه امام صادق در حال حاضر روی بخش های مختلف یادگیری زبان مانند خواندن متن، گوش دادن و نوشتن متمرکز شده است. علل عمده این تغییر چه بود؟

هرچه جلوتر می رویم مطمئنا باید پیشرفت کنیم نه پسرفت. تجربه به انسان مسائل مختلفی می آموزد. بازخوردهای دانشجویان و نظرات اساتید همه با هم ما را بر آن داشت که تغییراتی در کتب و در نحوه تدریس ایجاد کنیم.

البته این را بگم که صرف کتاب مانند ویترین است. صرف کتاب علم و زبان به فرد یاد نمی دهد. قدیمی ها با یک کتاب و بدون ضبط صوت و بدون امکانات فعلی افراد زبان دان و فرهیخته می شدند اما در حال حاضر با این همه امکانات و کتاب های مختلف می بینیم که زبان دان فرهیخته کم تر پیدا می شود. ما اسیر ظواهر نباید بشویم. از ظواهر باید فراتر رفت. با کتاب عوض شدن هیچ فردی زبان دان نمی شود. با فعالیت، با آگاهی و با شناخت اینکه برای چی اینجا هستم و چرا دارم زبان یاد می گیرم می توان زبان آموخت. ولی طبیعتا کتاب های به روز و کتاب هایی که دانشجو را خیلی اسیر لغت نکند و بیشتر دانشجو به زبان علاقمند کند بایستی جایگزین شوند و شدند. ما کتاب هایی را حتی المقدور انتخاب کردیم که بار ارزشی اش لطمه ای به اعتقادات ما نزند، ضمن اینکه به اساتید هم تاکید کردیم که در کلاس ها جهات کلاس بیشتر به سمت جهات اعتقادی خودمان باشد. لذا علت اصلی تغییراتی که مشاهده می کنید نگاه به بازخوردها و پیشنهادات و نگاه جامع تر به امر زبان آموزی بوده است. این طبیعتا ممکن است در سال های آینده هم رخ دهد.

خبرنامه صادق؛ یکی از اهداف دانشگاه کسب مرجعیت در حوزه علوم انسانی است. به نظر شما در حال حاضر دانشگاه در این مسیر و با سرعت مناسب حرکت می کند؟

پاسخ به این سوال سخت است چرا که بنده به عنوان عضو کوچکی از این مجموعه مسئولیت آموزش زبان را دارا هستم. اما از آنجا که یک خانواده هستیم بالاخره حس می کنیم که وضعیت بر چه منوال است.

آنچه که مسلم است این است که دانشگاه امام صادق یک نوآوری ای که ایجاد کرد این بود که مرکزی را فراهم کرد برای تلفیق علوم دینی و علوم انسانی. این کار بسیار خوبی بود و پس از سی و چند سال نمودهای بیرونی خوبی داشته است، هم در زمینه تالیف و تحقیق و هم در زمینه پرورش دانشجویان و فارغ التحصیلان.

اما در حال حاضر دانشکده ها مشکل گروه دارند. یعنی با اینکه بهشان می گوییم دانشکده شاید از حد یک دپارتمان هم فراتر نروند. دانشکده و دانشگاه معنای خاص خودشان را دارند. این مشکلات ناشی از نداشتن هیات علمی است. هیات علمی فعالی که در این گروه ها حضور داشته باشد و آنها را بپروراند وجود ندارد به دلایل مختلف. لذا باید هیات علمی کافی فراهم شود.

وقتی صحبت فراهم کردن هیات علمی لازم می شود جواب مسئولی که بودجه محدودی در اختیارش قرار داده اند این است که متاسفانه بودجه مان محدود است و نمی توانیم هیات علمی بیشتری جذب کنیم.

حرف بنده این است که وقتی همه مان دور یک سفره نشسته ایم و یک نون و پنیری با هم می خوریم، یا به همان اکتفا کنیم و قناعت پیشه کنیم و بخوریم و خدا را هم شکر کنیم و افق هایمان را خیلی گسترده نکنیم. اگر افق هایمان را خیلی گسترده کردیم فرمایش رهبری که می آید وسط و می خواهیم مرجع علمی شویم کار خیلی سنگین می شود. مرجعیت علمی یعنی همه دنیا باید به ما رجوع کنند. این امر لوازمی دارد که در درجه اول تعداد استاد کافی است.

قصد جسارت به کسی ندارم. بنده خودم یک طلبه متوسط هستم. اما وقتی بنده می بینم که دانشجو در این دانشگاه هنوز فارغ التحصیل نشده، اسمش را می گذارند استاد و می رود سر کلاس، فکر این را می کنم که دانشگاهی که می خواهد مرجع علمی شود باید اساتید توانا را جذب کند. چرا دانشجو هنوز فارغ التحصیل نشده را جذب می کند؟ اینجاست که جنبه مالی بر جنبه کیفی غلبه کرده است. اگر چنین اتفاقی (غلبه جنبه مالی بر جنبه کیفی) رخ داد مصیبت بار خواهد بود. پس آن سفره را مغتنم بشماریم. ولی اگر می خواهیم افق هایمان را هم گسترده کنیم بایستی لوازمش را هم فراهم کنیم. لذا نگوییم که پول نداریم تا استاد جذب کنیم.

پس مرجعیت علمی میسر هست اما با لوازمش. مثلا آیا ما مبادلات علمی با بیرون از خودمان داریم؟ پیشرفت دانشگاه ها با تعامل است. دانشجو باید مبادله بشود. استاد باید مبادله شود. آیا ما این ها را داریم؟ تا اسم فرصت مطالعاتی وسط می آید پول نیست. پس باید تبعاتش را هم بپذیریم. لذا درجا می زنیم.

خبرنامه صادق؛ از آقای محقق چه خبر؟

آقای محقق اگرچه حضور ندارند اما جای ایشان در دل ماست. آقای محقق از افرادی بودند که معلم به معنای واقعی کلمی بود. مدیر به معنی واقعی کلمه بود. معلمی، مدیریت و دوستی اش همه را جای خودش رعایت می کرد. مطمئنا حضور ایشان بسیار برای ما مفید بود اما طبیعتا هر چیزی یک دوره ای دارد، سن بازنشستگی ای دارد. اما ایشان هیچوقت ارتباطش را با ما قطع نکرده است و ما همیشه از ایشان راهنمایی و نشاط می گیریم و واقعا به ما کمک کرده است. علیرغم اینکه ایشان در سن بازنشستگی است اما بسیار فعال است و به ورزش هم می پردازند. ایشان هر دوشنبه به ما سر می زنند مگر آنکه مسافرت باشند.

خبرنامه صادق؛ اگر شما بار دیگر بر سر دو راهی انتخاب دانشگاه امام صادق یا دانشگاه دیگری قرار بگیرید کدامیک را انتخاب می کنید؟

بنده بالاتر از این را می پرسم. اگر فرصت مجدد داشتم آیا معلمی را انتخاب می کردم یا نه؟ هم می گویم آره و هم می گویم نه. به این خاطر نه می گویم برای اینکه تجربه به من نشان داد که این شغل خیلی پر مسئولیت است. بنده الان نشست و برخاستم و هر حرکتم برای دانشجو الگوست. معلمی یک شغل نیست بلکه هرکسی که این مسئولیت را انتخاب می کند و با درگیری های آن در ارتباط قرار می گیرد می فهمد که چقدر مسئولیت آفرین است می ترسد. از این جهت می گویم که معلمی را انتخاب نمی کردم. البته این نه برای فرار نیست بلکه به دلیل مسئولیت سنگین معلمی است. ولی واقعا این را می گویم که معلمی احلی من العسل است. معلم مانند بسیاری از مشاغل دیگر افسرده نیست و همیشه معلمی به من نشاط می دهد ولی رنج هم زیاد دارد.

اما پاسخ سوال شما را هم بدون تردید پاسخ مثبت می دهم. بنده و دوستانمان واقعا این دانشگاه را نعمت می دانیم. چرا که به جاهای دیگر رفتم. بنده خودم سال ها در دانشگاه های دیگر تدریس کرده ام. دانشگاه امام صادق نقاط ضعف هم دارد و بنده همیشه بی پرده میگم. باید این نقاط ضعف هم برطرف شود. اما در مقایسه با بقیه دانشگاه ها نه تنها بنده بلکه همه همکاران بنده از این دانشگاه راضی هستیم. چرا که ویژگی هایی در این دانشگاه وجود دارد که در هیچ دانشگاه دیگری یافت نمی شود. در واقع نقاط مثبتش می چربد بر نقاط ضعف.

خبرنامه صادق؛ توصیه ای به دانشجویان دارید؟

مانند خیلی از بزرگان می گویم که اول اخلاق را رعایت کنید. متاسفانه اخلاق در حال کمرنگ شدن است. جامعه ای که پرچمدار اسلام هست باید در ابتدا اخلاق مدار باشد. دانشجوی دانشگاه امام صادق باید در همه عرصه ها اول اخلاق را رعایت کند. وقتی اخلاق حاصل شدهمه مشکلات بعدی حل می شود. می فهمد که برای چه اینجا آمده و باید از بیت المال به بهترین نحو استفاده کند. ناشکر و ناسپاس نباشد و از فرصت ها خوب استفاده کند. پس اول اخلاق و دوم تعهد به مسائل دانشجویی شان. انسان وقتی تعهد به مسئولیتش داشته باشد مشکلاتش حل می شود.

برچسب‌ها: