چهارشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۶ ۰۸:۰۰
تقریر درس خارج اصول استاد سعدی/ جلسه سی و سوم

سید در الذریعه،  علامه، شهید اول محقق ثانی، صاحب معالم و صاحب ریاض و…  از طرفداران تقلید اعلم هستند. حتی صاحب معالم ادعای اجماع در این مطلب نموده است.

چهارشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۶
چکیده به قلم مقرر:
تقلید اعلم
تاریخ مساله
این مطلب در اصول شیعه و سنی مورد بحث قرار گرفته و اختلاف نظر در آن وجود داشته است.
از بین فقهای سنی غزالی در مستصفی قایل به تقلید اعلم است.
در بین شیعیان قدما این مطلب را از مسلمات پنداشته اند.
سید در الذریعه،  علامه، شهید اول محقق ثانی، صاحب معالم و صاحب ریاض و…  از طرفداران تقلید اعلم هستند. حتی صاحب معالم ادعای اجماع در این مطلب نموده است. استاد بیان داشتند که بعید نیست فقهای امامیه بین این مطلب که از فروعات فقهی است و مباحث کلامی در امامت عظمی خلط کرده باشند. از شهید ثانی به بعد در این موضوع تشکیک شده تا آنجا که صاحب جواهر تصریح به جواز تقلید از مفضول دارد.
ادله بحث
دلیل قایلین به لزوم تقلید اعلم
ادله عوام
۱ـ  دوران بین تعیین و تخییر
عامی به دنبال مؤمّن است. اعلم و عالم وجود دارد.  قدر متیقن قول اعلم حجت و مؤمّن است شک در حجیت قول عالم می شود و شک در حجیت مساوی عدم حجیت است.
اشکال: هر جا شک در زاید باشد مرفوع است مثل دوران بین اقل و اکثر.  در واقع در این موارد شک در ثبوت اکثر و برائت جاری است. در اینجا شک در وجوب تقلید عالم شک در وجوبی اضافه بر وجوب تقلید عالم است و برائت جاری خواهد بود.
پاسخ: صحیح نیست. شک در ثبوت تکلیف نیست. اصل قرار گرفتن چنین تکلیف به ذمه ی مردم بحثی ندارد ابهام در سقوط تکلیف در صورت تقلید از عالم در مقابل اعلم است و مجری احتیاط نه برائت خواهد بود.
۲ـ سیره عقلا
همان سیره که اصل رجوع را بیان می کند به اعلم ارجاع میدهد.
اشکال: سیره عقلا نهایت مراجعه به عالم را می رساند نه اعلم.
مرحوم حکیم و خویی اشکال را وارد دانسته اند.
۳ـ اصل حرمت عمل به ظن
قدر متیقن تقلید از اعلم خارج بوده و مابقی تحت حرمت می باشد.