یکشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶ ۲۱:۲۸
جلسه بیست و هفتم
تقریر درس خارج اصول استاد سعدی

دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶ ادله جواز تقلید دلیل لفظی ادامه آیه نفر: باتوجه به نکات جلسه قبل نظرات در مورد آیه نفر به سه دسته تقسیم می گردد: اول: آیه نفر بر خبر واحد و فتوای مجتهد دلالت دارد. دوم: با توجه به قرینه تفقه بر فتوا دلالت دارد اما بر خبر دلالت ندارد. سوم: […]

دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶
ادله جواز تقلید
دلیل لفظی
ادامه آیه نفر:
باتوجه به نکات جلسه قبل نظرات در مورد آیه نفر به سه دسته تقسیم می گردد:
اول: آیه نفر بر خبر واحد و فتوای مجتهد دلالت دارد.
دوم: با توجه به قرینه تفقه بر فتوا دلالت دارد اما بر خبر دلالت ندارد.
سوم: بر هیچکدام دلالت ندارد.
محقق نائینی قول دوم را نمی پذیرد و بیان می کند که می توان به راویان صدر اسلام اطلاق فقیه کرد چرا که فقه استنباط حکم شرعی از جهات ثلاثه صدور، دلالت و جهت صدور است. و در آن دوران دلالت و جهت برای اهل علم معلوم بوده و اثبات صدور خبر برای فقه کفایت می نموده است پس راویان در واقع کاری فقهی می نمودند.
مرحوم آیت الله بروجردی کلام را تمام ندانسته و با توجه به وجود راویانی سنی که قایل به حجیت قول معصوم نبودند،در بین راویان خود دلیل بر آن است که ملازمه ای بین راویت و تفقه در دین نیست.
پس آیه نمی تواند وجوب خبر واحد را برساند.
مقدمات استدلال به آیه:
اول باید وجوب حذر را فهم کنیم.
دوم اطلاق(چه علم حاصل شود چه نشود) این وجوب باید ثابت گردد.
وجوب حذر:
چهار طریق برای اثبات آن بیان گردیده است:
۱_ صاحب معالم: حذر مدخول ادات ترجی است و مدخول آن مطلوب است پس رجحان دارد. و حذر از عقاب اگر ثابت شود واجب خواهد بود.
۲_ شیخ: از طریق اجماع مرکب: پذیرش خبر واحد یا مورد قبول و واجب است یا مورد قبول نیست پذیرش استحباب وجود ندارد.
۳_نائینی: نفر غایت دارد و غایت آن تفقه برای انذار است. انذار هم غایت دارد و آن حذر است از آنجا که بین مقدمه و ذی المقدمه باید ملازمه باشد اگر انذار را واجب بدانیم حذر هم واجب خواهد بود.
محقق اصفهانی و مرحوم شیخ حسین حلی به این کلام اشکال نموده اند. بیان اشکال محقق اصفهانی در جلسه قبل بیان شد. اشکال مرحوم حلی نیز عدم وجود ملازمه بین غایت و مغیا در صورتی که فاعل دو نفر باشند می باشد.
استاد هردو اشکال را وارد ندانستند.  اشکال محقق اصفهانی یک کلام کلی است در صورتیکه صحبت در آیه نفر است مراد از لعل در اینجا باید معلوم گردد اینکه در لغت به چه معنایست مفید نخواهد بود.
اشکال دوم نیز صحیح نمی باشد زیرا در صورتی که فاعل در غایت و مغیا یکی باشد عدم انجام غایت از سوی فاعل خلاف عقل است اما در صورت تعدد فاعل امکان رها کردن غایت از سوی افراد دیگر وجود دارد اما عمل نکردن آنها به منزله ی عدم وجوب نیست. بلکه عدم وجوب خلاف حکمت است. استاد سعدی بر تایید کلام خود جواز شهادت زنان در امور خاص را مثال آوردند که اگر شهادت جایز است پس قبول نیز باید واجب باشد و الا لغایت حاصل خواهد بود.
۴_ اگر حذر واجب نباشد انذار لغو است.
استاد این کلام را نیز تمام ندانسته و فواید دیگری مانند اتمام حجت را بر آن مترتب دانستند. سپس به کلام شیخ در رسایل تمسک نموده که وی انذار را نه غایت بلکه از فواید مترتب بر انذار دانسته است.