شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۶ ۲۲:۱۵
جلسه بیست و پنجم
چکیده تقریر درس خارج اصول استاد حسین علی سعدی

عبارت مرحوم محقق حکیم در مستمسک آغاز بحث این جلسه می باشد. مرحوم حکیم در توضیح وجوب تقلید بیان میدارد که این وجوب فطری به خاطر دفع ضرر محتمل و عقلی به خاطر شکر منعم می باشد. 

شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۶
چکیده به قلم مقرر:
ادامه ادله جواز تقلید
عبارت مرحوم محقق حکیم در مستمسک آغاز بحث این جلسه می باشد. مرحوم حکیم در توضیح وجوب تقلید بیان میدارد که این وجوب فطری به خاطر دفع ضرر محتمل و عقلی به خاطر شکر منعم می باشد.
استاد در تفاوت فطری و عقلی بیان داشتند: آنچه فطری است لزوما مختص به انسان نبوده و منوط به پذیرش حسن و قبح عقلی نیست.برخی به  کلام مستمسک اشکال نموده و گفته اند امر فطری ادراک نیست و وجوب که ادراک است بدان اطلاق نمیشود و از سوی دیگر اگر دلیل عقل شکر منعم باشد یعنی در صورت ترک عقاب دارد پس در واقع این همان دفع ضرر محتمل است.
اشکال دیگر آنکه اگر دفع ضرر فطری بود پس عصیانی نباید صورت می گرفت. استاد این کلام را تمام ندانسته و بیان داشتند اشکال در صغری می باشد یعنی عصیان به خاطر عدم توجه به موضوع ضرری است نه اینکه دفع ضرر را قبول نداشته باشند.
دلیل دوم اجماع است.از سید مرتضی و شیخ و محقق و دیگران اجماع بر جواز تقلید نقل گردیده است.
محقق قمی این دلیل را پذیرفته اما مرحوم آخوند هم در صغری و هم کبری به این اجماع اشکال وارد نموده است. اولا اجماع مورد تایید علمای حلب نیست. ثانیا مدرکی است و کاشف از قول معصوم نمی باشد. مضاف بر اینکه چنین اجماعی محصل نبوده و منقول می باشد.
سیره ی متشرعه دلیل دیگری است که صاحب فصول بدان تمسک کرده است مرحوم آخوند این دلیل را نیز از آنجا که منبعث از فطرت است دلیل جدید ندانسته و مفید نمیداند. استاد با بیان کلام صاحب عنایه الاصول اشکال محقق خراسانی را صحیح ندانستند. صاحب عنایه می گوید این اشکال به اجماع از آن جهت که جنبه ی کاشفیت آن را مخدوش می کرد وارد بود اما در سیره مهم اثبات چنین سیره ای است حال اینکه از کجا منبعث است مفید نخواهد بود.
دلیل آخر نیز آن است که جواز تقلید را از ضروریات دین بدانیم که استاد سعدی این مطلب را نیز از آنجا که ضروریات تولید شرع بوده و بحث تقلید تولید شرع نیست، صحیح ندانستند.