سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ ۲۳:۴۵
جلسه هجدهم اجتهاد و تقلید یکشنبه 21 آبان 1396
درس خارج اصول استاد حسین علی سعدی

استاد در این جلسه به بررسی چند مقدمه ی مهم این بحث پرداختند. اول اینکه آیا تبدل رای مجتهد با تغییر مجتهد از سوی مقلد یک مناط دارد و ذیل یک بحث است یا خیر؟

چکیده به قلم مقرر:

تبدل رای مجتهد
استاد در این جلسه به بررسی چند مقدمه ی مهم این بحث پرداختند. اول اینکه آیا تبدل رای مجتهد با تغییر مجتهد از سوی مقلد یک مناط دارد و ذیل یک بحث است یا خیر؟ ایشان با تایید قول محقق اصفهانی تفاوت این دو بحث را پذیرفتند. محقق اصفهانی معتقد است در تبدل رای مجتهد کشف خطا وجود دارد بر خلاف تغییر مجتهد از سوی مقلد واین وجه تفاوت و عدم وحدت مناط ایندو بحث است.

نکته دوم رابطه ی این بحث با اجزا است برخی این مساله را از صغریات بحث اجزاء دانسته اند استاد با رد این مطلب بیان داشتند که رابطه ی بین اجزاء و تبدل رای مجتهد عام خاص من وجه است چرا که دو وجه افتراق و یک اشتراک دارند اما وجه افتراق اجزا بحث از اوامر اضطراری است که در تبدل رای مجتهد وجود ندارد همچنین در این بحث صحبت از تبدل رای در موضوعات نیز می شود که در اجزاء وجود ندارد.
نکته بعد آن است که این مطلب بنا بر قول مخطئه نه مصوبه صحیح است.

و نکته ی آخر اقوال در مساله است. در صورت تبدل در اعمال لاحق بحثی نیست کلام در اعمال سابق است. در این موضوع چند تفصیل وجود دارد:
اول تفصیل غزالی بین مقام افتا و قضا
دوم تفصیل میرزای نائینی بین عبادات و غیر عبادات وی عبادات را به خاطر وجود دلایلی مثل لاتعاد در نماز مجزی دانسته است.
سوم تفصیل آخوند: محقق خراسانی بعد از اینکه اصل را عدم اجزاء دانسته است می گوید اگر دلیل اجتهاد اول قطع باشد از آنجا که قطع حجت عقلی نه شرعی است در صورت کشف خطا مجازی نیست بر خلاف زمانی که اماره دلیل باشد در اینجا اگر قایل به سببیت اماره بشویم مجازی خواهد بود اما اگر قایل به طریقیت باشیم حکم قطع را خواهد داشت.