سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ ۱۹:۰۰
عربستان: سوفیا یا ریش مشکی

با روی کار آمدن محمد بن سلمان در عربستان و رشد سریع وی در ساختار سیاسی و اجتماعی این کشور، تحلیل ها از پسران معمولاً مسن ملک عبدالعزیز بر روی نسل جوان ملک سلمان متمرکز شد.

سابقه تحصیلی محمد و تیم مشاوران و مدیران منتسب به او، همچنین نوع رفتار خاص وی در حوزه آزادی های اولیه زنان و جوانان باعث شده بود تا یک روی جدید از ولیعهد دیده شود. تصویری که بر خلاف رویه سنتی این خاندان پرحاشیه بود. همین امر باعث شد تا عده ای اولین ربات انسان نما، یعنی سوفیا را نماد عربستان مدرن بدانند.
اما بحران هایی چون بحرین و یمن و موضوع جریان های تکفیری و داعشی، علائمی را نشان می داد که با تصویر فوق در تضاد بود. اوج این تضادها در چند هفته اخیر رخ داده است. استعفای اجباری توام با فرضیه تقریباً قطعی بازداشت و ربایش سیاسی نخست وزیر یک کشور مستقل، تسویه حساب گسترده و عجیب طایفه ای به بهانه مبارزه با فساد، افراط گرایی در احساس قیم بودن نسبت به کشورهای عربی و اسلامی و به ویژه خلیج فارس و تحکم به آن ها، دلبستگی به دلارهای نفتی و غیرنفتی و تلاش برای تامین امنیت دلاری، برخی دیگر از این علائم بودند. نشانه هایی که انسان را یاد داستان های دزدان دریایی و نوع رفتار ریش مشکی معروف می اندازد.

بی تردید ابعاد این موضوع آن قدر مهم است که در نوشتارهای بعدی به بررسی ابعاد آن و سناریوهای پیش روی منطقه پرداخته شود. اما در این مجال آنچه مهم است این حقیقت است که به نظر میرسد، نوع سبک و رفتار سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، علمی، اقتصادی، امنیتی و نظامی محمد بن سلمان به گونه ای است که نه سوفیا و نه ریش مشکی هیچکدام به تنهایی نمی توانند نماد عربستان نوین با محوریت آل سلمان به جای آل سعود باشند. محمد بن سلمان خود نماد عربستان جدید است و لاغیر. نمادی که در کنار دانش، جوانی،انگیزه، سرعت عمل و قاطعیت حاکی از ناپختگی، دستپاچگی، غرور، نخوت، بی رحمی و موقعیت نشناسی است.
محمد تلاش می کند تا چهره عربستان سلمانی را از عربستان سعودی متفاوت جلوه دهد، لیکن بر اساس تجربه تاریخی همان قدر موفق خواهد شد که آل مروان در ارائه چهره جدیدی نسبت به آل امیه موفق شدند.

منبع: کانال دکتر غلامرضا گودرزی