شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۶ ۱۸:۰۰
در انتظار گسیل دانش سیاستگذاری به کشاورزی

حکایت کشاورزی و کشاورزان، از اولین نقاط حیات انسان شروع می شود و با انسان، گام به گام، سیر می کند. ‏حکایت از تدبیری بی نظیر در نظام هستی، حکایت از بستر قرار دادن زمین، حکایت از فروفرستادن آب، حکایت از ‏خارج ساختن روئیدنی ها و هزار و یک حکایت دیگر، در دل کشاورزی جا گرفته است.

در این چندکلمه ای که اینجا ‏می نویسم، قصد قصه گویی ندارم، قصد بیان آیات الهی در باب کشاورزی هم ندارم، قصد بیان اهمیت کشاورزی برای ‏انسان، کشور و حتی جهان هستی را هم ندارم. در اینجا سخنی کوتاه و تحلیلی مختصر در باب وضعیت سیاستها و ‏‏سیاستگذاری کشاورزی در ایران دارم.‏

علوم فنی کشاورزی علاوه بر اینکه متنوع هستند، سختی قابل توجهی هم دارند که به ماهیت کار با یک موجود زنده بر می ‏گردد. تنوع اقلیمی و آب و هوایی موجود در کشور نیز، سختی علوم فنی کشاورزی را چندین و چند برابر می کند. ‏بنابراین نمی توان ادعا کرد که کارشناسان فعلی کشور در زمینه کشاورزی، از خبرگی کاملی برای کل کشور برخوردار ‏هستند، و لذا خلأهای زیادی هنوز در عملیاتِ کشاورزی کشور از لحاظ دانش فنی وجود دارد. با این حال، بدنه دانش ‏فنی کشاورزی در کشور نسبتاً فربه به نظر می رسد. همچنین تعداد قابل توجهی دانشجو در رشته های مختلف ‏کشاورزی و در مقاطع مختلف در حال تحصیل و تولید علم هستند. اساتید برجسته خوبی در دانش فنی کشاورزی، در ‏جای جای کشاورزی کشور در دسترس است. البته منکر ضعف های موجود در نظام آموزش عالی فعلی کشاورزی ‏کشور نیستم ولی بحثم چیز دیگری است.‏

از طرفی، علوم مرتبط با سیاستگذاری نیز مدتی است در کشور جای خود را باز کرده است و به پیشگامی اساتیدی ‏توانمند رو به پیش گرفته است. البته باز هم منکر ضعف های موجود در نظام آموزش عالی فعلی رشته های ‏سیاستگذاری و خلأهای موجود در این حوزه نیستم. آنچه در اینجا مدنظر است، این است که دانش سیاستگذاری به خوبی پا ‏به عرصه کشاورزی کشور نگذاشته و نتوانسته از جایگاه شایسته ای برخوردار باشد. یکی از مشکلات ناشی از ‏این ضعف، ابتنا سیاست‌ها بر دانش فنی -اگر بر اساس رفتار کاملاً سیاسی نباشد ـ است. این سردرگمی حتی در ‏ورود علاقه‌مندان به انقلاب اسلامی و دغدغه‌‍‌ مندان به حل مسائل کلان کشاورزی کشور به عرصه ‏سیاستگذاری و تحلیل های ایشان از مصائب کشاورزی کشور هم مشاهده می شود.

البته درد عمیق تر از اینهاست. درد آنجاست که طرح‌ها و سیاست‌های ‏کلان کشاورزی بر روی کاغذ بر اساس دانش فنی کلی است. اما در عمل بر اساس منافع شخصی و حزبی رخ می‌نمایند. ‏

 

مرتضی تیموریان پژوهشگر مرکز رشد

منبع: کانال مرکز رشد