شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۶ ۰۸:۴۷
دنیا مبهوت شکوه شماست

خسته و کوفته، بعد از یک روز کاری، به سمت خانه در حرکت هستید. در اتوبان، در ترافیک که گیر کرده‌اید و در عمق فکر و مشکلات فرو رفته‌اید، تبلیغ محیطی‌ای توجه شما را جلب می‌کند…

 

دنیا مبهوت شکوه شماست که در حال تبلیغ خودروی آلمانی BMW هست.

برای یک کارمند، دیدن چنین تبلیغی در ماشینی که درزهای آن سرما به داخل می آید یا در فصل تابستان سرمایش مناسبی ندارد، با شوخی جالبی به نام امنیت در خودروی مذکور، این تبلیغ چقدر می‌تواند دردناک باشد؟

البته خودتان را نگران نکنید. اگر گذر شما به بزرگراه‌های شمال تهران بیفتد، با این عکس و صحنه مواجه خواهید شد.

البته این در حالی است که خودروی مذکور در کشورهای دیگر، روی فاکتورهایی مانند امنیت، مصرف سوخت پایین، آلایندگی کم و… اشاره می‌کند تا بتواند تبلیغ کند ولی در ایران، دست روی نقطه حساسی گذاشته است:

شکوه شما که گویا امروزه در انتخاب ماشین خیلی مولفه مهمی است و افراد برای انتخاب خود روی این مولفه بیشتر از بقیه تأکید دارند، البته هزینه این برآورده ساختن شکوه هم خیلی شکوهمند هست، چیزی در حدود ۷۰۰۰۰۰۰۰۰ تومان.

حتی اگر پول ماشین‌های اروپایی را نیز نداشت، از جایگزین‌های چینی برای جبران این شکوه بهره می‌برند.

گذشته از اینکه چنین تبلیغاتی که روی مولفه اشرافی و مصرف‌زایی چون شکوه تأکید دارند، با وضعیتی که در سطح جامعه ایجاد می‌کنند، چه باید بکنند؟ برای کسی که ندارد و حس می‌کند عزت و شکوهش با سوارنشدن بر ماشینی که نشانگر این شکوه هست، پایمال شده است.

این همان چیزی بود که در نظریه فشار یا همان Strain Theory توسط Merton مطرح شده بود که در جامعه چه اهدافی را ایجاد می‌کند در حالی‌که وسایل مشروع برای رسیدن به چنین هدفی اساسا وجود ندارد.

برای کارمند با متوسط حقوق یک و نیم میلیون تومان با کلی بدهی و قرض و وام، خرید چنین ماشینی با قیمتی هفتصد میلیونی برای برآورده ساختن نیاز اساسی شکوه، چقدر می‌تواند اذیت کننده باشد؟

هم تبلیغ چنین ماشینی و هم تبلیغ چنین نیازهایی، به این مشکل و بی‌سازمانی اجتماعی دامن می‌زند.

 

رامین مالک پژوهشگر مرکز رشد