جمعه ۰۷ مهر ۱۳۹۶ ۱۹:۱۵
برجام یکسال بعد/ قسمت پنجم

براساس توافقی که ایران پای آن را امضا کرده است، چنانچه ایران به نقض توافق از سوی طرف مقابل اعتراض کند، نه تنها به اعتراض او رسیدگی نمی شود، بلکه با بازگشت تحریم ها مجازات هم خواهد شد.

رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار با رییس و اعضای مجلس خبرگان فرمودند:

مذاکره اشکالی نداشت،منتها در این مذاکره بایستی دقت و مراقبت لازم انجام میگرفت تا این‌جور نباشد که طرفِ مقابل، هر غلطی خواست بکند، نقض برجام محسوب نشود [امّا] ما اگر یک مختصر تکانی بخوریم، نقض برجام محسوب بشود! این خطا است،این نباید اتّفاق می‌افتاد؛

 

سازوکار حل اختلاف ذلّت بار

 

براساس توافقی که ایران پای آن را امضا کرده است، چنانچه ایران به نقض توافق از سوی طرف مقابل اعتراض کند، نه تنها به اعتراض او رسیدگی نمی شود، بلکه با بازگشت تحریم ها مجازات هم خواهد شد. به همین دلیل هم پس از تصویب تحریمهای جدید علیه ایران در قالب تمدید قانون ISA، ایران با ادعای این که امریکا مرتکب نقض برجام شده شکایت خود را به کمیسیون مشترک ارائه نمود، اما هنگامی که ۷ عضو این کمیسیون بر عدم انجام نقض برجام توسط امریکا تأکید کردند، هیأت ایرانی شکایت خود را به جلسه ی وزرای خارجه نبرد و عملاً اذعان نمود که ایران که قائل به نقض برجام توسط امریکا بود هم با رأی کمیسیون مشترک متوجه شد که امریکا ناقض برجام نبوده است! چرا که اگر هیأت ایرانی می خواست روند شکایت را تا شورای امنیت ادامه دهد، با مجازات بازگشت تحریمها مواجه میشد.

به همین جهت معتقدم که از زمان خلقت حضرت آدم علیه السلام تا ۲۳ تیر ۱۳۹۴ و از ۲۴ تیر ۱۳۹۴ تا زمان ظهور حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، هیچ توافقی بین هیچ دو کشوری امضا نشده و نخواهد شد که چنین بندی در آن وجود داشته باشد که به جای رسیدگی به شکایت شاکی، طرف شاکی از طرف ناقض توافق، مجازات شود و این امر توسط طرف شاکی هم پذیرفته شده و آن را امضا کرده باشد! مگر این‌که آن کشور، تحت اشغال بیگانه درآمده باشد یا تسلیم دشمن شده باشد. این نهایت ذلّت برای یک کشور است که چنین بندی را در توافق با طرف خارجی پذیرفته باشد که متأسفانه دولت یازدهم چنین کرد.

طبیعی است که در هر توافق و قراردادی لازم است یک سازوکار حل اختلاف وجود داشته باشد تا توافقی که حاصل شده با هر اختلاف جزیی در معرض تهدید و فروپاشی قرار نگیرد. ویژگی این سازوکار حلّ اختلاف در هر توافقی این است که دستِ‌کم در ظاهر بی‌طرف باشد. سازوکار حلّ اختلافی که در بندهای ۳۶ و ۳۷ از بخش مقدمه و مفاد عمومی برجام آمده به این نحو است که اگر ایران قائل به این شد که طرف مقابل (یک کشور یا چند کشور) توافق را نقض کرده است و طرف مقابل نیز نقض توافق را نپذیرد، ایران می‌تواند به نهادی با عنوان کمیسیون مشترک که در برجام معین شده است، شکایت کند.

این کمیسیون هشت عضو دارد که اعضای آن نمایندگان ۱+۵، اتحادیه ی اروپا و ایران هستند. مشخص است که برآیند این کمیسیون با این ترکیب، آن است که توافق نقض نشده است؛ چرا که اگر ناقض توافق امریکا باشد، سه کشور اروپایی و اتحادیه ی اروپا هیچگاه طرف ایران را نخواهند گرفت. در خوش بینانه ترین حالت، چنانچه نمایندگان روسیه و چین نیز از نظر ایران حمایت کنند، باز هم امریکا ناقض توافق نخواهد بود، چراکه ۳ رأی ایران، چین و روسیه در برابر ۵ رأی غربی ها کار به جایی نمی برد.

 

از سخنرانی تحلیلی دکتر علی باقری در سلسله نشست‌های برجام؛یک سال بعد

هسته بازاریابی سیاسی