دوشنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ ۱۹:۳۰
قسمت اول
آبادی من (نگاهی به توسعه روستاها)

اسم این روستا را زیاد شنیده بودم. می گفتند که یکی از زیباترین مناطق ایران از جهت کویر زیبا و آسمان پرستاره¬اش مربوط به این نقطه ایران است. پس از طی کردن چندصد کیلومتر مسیری که آسفالت مناسب هم نداشت، رسیدیم. شور و شوق زیاد داشتم. انتظار داشتم طبیعت بکر کویر را در این یک […]

اسم این روستا را زیاد شنیده بودم. می گفتند که یکی از زیباترین مناطق ایران از جهت کویر زیبا و آسمان پرستاره¬اش مربوط به این نقطه ایران است. پس از طی کردن چندصد کیلومتر مسیری که آسفالت مناسب هم نداشت، رسیدیم. شور و شوق زیاد داشتم. انتظار داشتم طبیعت بکر کویر را در این یک شب و روز به طور کامل درک کنم.

قبل از اینکه وارد روستا شویم، ابتدا حق ورودی گرفتند!! نمی دانم بابت ارائه کدام خدمات؟! در بلوار اصلی روستا، چندین اقامتگاه سنتی و مدرن وجود داشت. قیمت اقامت برای هر شب هم کم نبود. اتومبیل و اتوبوس های با پلاک تهران و دیگر شهرها هم زیاد به چشم می خورد. قیافه ها و مدل ها هم هیچ نسبتی با مردم این دیار نداشت. گفتند کمی جلوتر به سمت کویر محل اتومبیل رانی، شترسواری و سایر برنامه هاست.

اینجا عمق کویر بود. اصلاً حس خوبی نداشتم. بیشتر تصویر و حس میدان تجریش یا شاید شمرون یا جای دیگر برایم تداعی شد. مردم این روستا حال خوش خود را نداشتند. شیوه کاسبی کردن آنها عوض شده بود. به جای مهمان نوازی و غریب نوازی، خانه های خود را با قیمت گزاف کرایه می دادند. به جای کشاورزی یا دامداری، از تراکتور یا موتور خود برای گرداندن گردشگران در داخل کویر استفاده می کردند. به راستی آیا روستای مصر در جنوب استان اصفهان، الان توسعه یافته و پیشرفت کرده است؟

نمونه های از این دست در گوشه گوشه ایران زیاد داریم. روستایی که یا حجم گسترده خدمات و امکانات مدرن مواجه شده و حالا مردم آن گیج شده و نمی دانند به کدام سو حرکت کنند! روستایی به خاطر خدمات وافر جهادگران! مردم آن دچار خودکم بینی شده و هیچ نقشی برای خود قائل نیستند. روستایی که مردم آن به خاطر اشتغال در کارخانه های صنعتی و بخش دولتی، خوش نشینی را برگزیده اند! اینها همه مواردی است که دچار توسعه شده اند. یا به عبارتی توسعه بر آنها عارض شده است.

به راستی مشکل چیست؟

این روزها شاید مثل خیلی چیزهای دیگر که به اقتضای شرایطی مد شده و در جریان است، بحث توسعه روستاها مورد توجه قرار گرفته است. از بودجه های میلیاردی که دولت برای این حوزه کنار گذاشته، تا فعالیت های سایر نهادهای غیردولتی، همه حکایت از آن دارد که روستا مورد توجه و در دستور کار سیاستگذاری قرار گرفته است.

البته این موضوع به خودی خود قابل تحسین بوده و جای شکرش باقی است. اما این موضوع نیز مانند هر مسأله دیگری اما و اگرهای خاص خود را دارد که اگر به آن توجه نشود، نه تنها مفید نخواهد بود بلکه موجب نابودی روستاها خواهد شد. شاید اولین نکته که باید در این مسیر مود توجه قرار گیرد این باشد که پیشرفت، عارضی و از بیرون نباید باشد. از بالا به پایین نباید باشد. از بالا به پایین یعنی الگوسازی با الهام گیری از کلان شهر.

محسن باقری پژوهشگر مرکز رشد

برچسب‌ها: ٬ ٬