یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۰۹:۵۴
تحصیل جوانان چام ویتنام در مالزی؛
نقش عربستان سعودی در تربیت نسل جدید مسلمانان ویتنام

جوانان چام ویتنام به جای فراگرفتن اصول دینی اهل سنت با مبانی افراط گرایانه سلفی آشنا می شوند و برای تبلیغ این نوع افکار به منطقه خود یعنی چام بازمی گردند و به نوبه خود چالشی را در میان مسلمانان بومی شافعی بوجود می آورند و با تقسیم بندی ویتنام به دار الحرب و دار الاسلام و معرفی سلفیه به عنوان اسلام راستین به تکفیر بخش عمده ای از مسلمانان چام می پردازند.

خبرنامه صادق؛ دکتر علی اکبر ضیائی: نابسامانی وضعیت اقتصادی و فرهنگی مسلمانان ویتنام همه همان اقوام چام می باشند به حدی است که بسیاری از جوانان چام مجبور به مهاجرت به مالزی و ادامه تحصیل در این کشور می باشند. کمبود کادرهای دینی و امامان مساجد و مدارس دینی در ویتنام سبب شده است تا مسلمانان ویتنام به سمت مؤسسات دینی مالزی برای دریافت کمک حرکت کنند و در این میان از نوع نگرشهای دینی آنها متأثر شوند. مسلمانان ویتنام به صورت سنتی شافعی مذهب و از نظر اعتقادی اشعری هستند و از این جهت با مسلمانان مالزی اشتراک کامل دارند، با این فرق که عربستان سعودی و تفکرات سلفی و افراط گرائی دینی در بدنه مؤسسات دینی مالزی رسوخ نموده و قشری از جوانان مسلمان مالزیائی به سمت و سوی این نوع تفکرات گرایش پیدا کرده اند و هدایت فکری مسلمانان نوپای ویتنام که تازه از فشارهای کمونیسم رهائی یافته اند در دست سازمانها و مؤسساتی از مالزی افتاده است که روابط دیرینه فکری با رابطه العالم الاسلامی عربستان سعودی دارند و بیشتر بودجه ها و کادرهای آموزشی آنها را عربستان تأمین می نماید. شورای هماهنگی دعوت اسلامی منطقه شرق آسیا و اقیانوسیه مالزی با حمایت و سازماندهی رابطه العالم الاسلامی عربستان تأسیس و راه اندازی شده است.

مبلغان متعددی از سرزمین چام ویتنام به مالزی مسافرت و مشکلات و مسائل دینی خود را با مؤسسات تبلیغی مالزی حل و فصل می کنند، غافل از این که بسیاری از این مراکز مالزیائی از آداب و رسوم سنتی اسلامی فاصله زیادی گرفته اند و به مذهب سنتی خود یعنی شافعی و اعتقادات اشعری چندان پایبند نمی باشند. استاد عبدالرحمن ابراهیم یکی از این مبلغان چام ویتنام است که در جمعیت اسلامی شهر هو چی مینه ویتنام به تبلیغ دینی می پردازد و در تاریخ ۲۳ نوامبر ۲۰۱۱ به شورای هماهنگی دعوت اسلامی شرق آسیا و اقیانوسیه  RISEAP در مالزی مراجعه می کند تا زمینه را برای اعزام مبغان مالزیائی به ویتنام و آموزش قرآن کریم فراهم سازد. وی نه تنها در شهر هو چی مینه ویتنام به آموزش های معمول اسلامی و سخنرانی می پردازد، بلکه علاقه ویژه ای به تربیت نسل جوان چام بر اساس روشهای مدرن آموزشی نیز دارد و به همین علت از هر فرصتی برای اعزام دانش آموزان خود جهت ادامه تحصیل در مدارس مالزی استفاده و عموما آنها را به ترنگانو و دانشکده انسانیه در کداح اعزام می نماید.

دانشکده انسانیه در کداح از جمله مراکزی است که تحت نفوذ حزب اسلامی پاس می باشد و تعداد زیادی از اساتید رشته های دینی و عربی از فلسطین و مصر را بکار گرفته و نسبت به مواضع وحدت گرایانه در امت اسلامی نیز حساسیت خاصی داشته و حتی یکی از اساتید دینی خود را به اتهام نداشتن موضع خصمانه علیه تشیع به علت حمایت از وحدت شیعی و سنی اخراج کرده است. بدین ترتیب جوانان چام ویتنام به جای فراگرفتن اصول دینی اهل سنت با مبانی افراط گرایانه سلفی آشنا می شوند و برای تبلیغ این نوع افکار به منطقه خود یعنی چام بازمی گردند و به نوبه خود چالشی را در میان مسلمانان بومی شافعی بوجود می آورند و با تقسیم بندی ویتنام به دار الحرب و دار الاسلام و معرفی سلفیه به عنوان اسلام راستین به تکفیر بخش عمده ای از مسلمانان چام می پردازند. در حال حاضر تعداد ۴۰ دانش آموز ویتنامی در مدرسه دار السلام در شهر کوالا اوبای Kuala Ubai، مدرسه قرآنی در کوبانگ پوجوک Kubang Pujok و مدرسه مظاهر العلوم در منطقه بوکیت پایونگ Bukit Payong در شهر ترنگانو به تحصیل می پردازند. تعداد ۶ دانش آموز دیگر ویتنامی به مدرسه دار التحفیظ قرآن در دار السلام پیوسته اند.

یکی از مأموریتهای استاد عبدالرحمن پیدا نمودن سازمانها و مؤسساتی است که بتوانند دانش آموزان چام ویتنام را برای ادامه تحصیل کمک نمایند. استاد عبدالرحمن به مقامات مالزیائی گفته است که هنوز تعداد زیادی از جوانان چام علاقمند به تحصیل در مالزی هستند و کودکان چام برای فرا گرفتن دین باید مجبور هستند تا به مساجد و نه مدارس دینی در ویتنام فرستاده شوند. به همین علت وی درخواست کمک بیشتری برای آموزش مسلمانان چام به سبک مدارس و دانشگاههای مالزی نموده است. وی گفته است که جوانان مسلمان در شهر هو چی مینه برای آشنائی با اسلام مجبورند به مسجد بروند و به سبک سنتی به سخنرانیهای دینی گوش فرا دهند و از تحصیلات دانشگاهی و مدارس دینی مدرن محروم می باشند. شورای هماهنگی دعوت اسلامی شرق آسیا و اقیانوسیه با تمرکز بر جذب مسلمانان چام برنامه های متعددی را برای بانوان چامی نیز تدارک دیده و تعدادی از فعالان زن ویتنامی را برای گذراندن دوره های تخصصی آموزش دینی به کوالالامپور دعوت کرده است. این شورا برای ترویج افکار دینی در میان مسلمانان ویتنام کنفرانس های بین المللی را سازماندهی می کند که از جمله آنها کنفرانس ۱۹-۲۳ ماه دسامبر ۲۰۱۱ در کوالالامپور بود که تعدادی از نخبگان ویتنامی نیز در آن شرکت کرده بودند.

استاد عبدالرحمن برای برنامه ریزی فعالیتهای آموزشی خود در مالزی مجبور شد تا همه ائمه ویتنامی که در سالهای گذشته در مالزی دوره دیده اند را برای این طرح سازماندهی کند و از آنان برای توسعه نفوذ مالزی در ویتنام بهره بگیرد که از جمله آنان می توان به استاد ماث رزالی  Ust Math Rosali، ساناوی ابراهیم Sanawy Ibrahim، صالح علی، استاد عبدالرحمن ابراهیم، دمالوکس  Br Demalux، احمد اتری  Ahmad  Atry ، محمد امین و روزلیندا اسماعیل Roslinda Ismail اشاره نمود. شورای مذکور هم به موضوع آموزشهای دینی مردم چام در ویتنام و هم در مالزی اهتمام دارد. این شورا در اوائل ۲۰۱۰م یک دوره تربیت امام در مسجد جامع المسلمین در شهر هو چی مینه برای تربیت ۲۷ امام را سازماندهی کرد. در ۲۳ ژوئن تا ۱۱ ژولای ۲۰۱۴ دانشگاه بین المللی اسلامی مالزی دوره ای آموزشی را برای ۱۲ نفر از کشورهای ژاپن، تایلند، ویتنام، میانمار، فلیپین، کامبوج و صباح ترتیب داد تا در ماه رمضان با آداب روزه در مالزی نیز آشنا شوند. همه هزینه های اسکان و غذای شرکت کنندگان بر عهده دانشگاه بود. در این دوره بازدیدهائی از مسجد پوتراجایا و نیز مراسم کفن و دفن میت نیز تدارک دیده شده بود.

* کارشناس مسائل بین المللی اسلامی-منطقه شرق آسیا