دوشنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۴ ۱۴:۱۲
یادمان اساتید دانشگاه امام صادق(علیه السلام)؛ آیت الله عباسعلی عمید زنجانی(ره):
عضو هیات ممیزه دانشگاه و همراه آیت الله مهدوی کنی(ره) از مسجد لرزاده تا جامعه روحانیت مبارز

از جمله اساتید فقید دانشگاه امام صادق (علیه السلام) که نامی درخشان در عرصه فقاهت و حقوق اساسی داشت، مرحوم آیت الله عباسعلی عمید زنجانی بود که سابقه ای دیرینه در مجاهدت های علمی و سیاسی داشت.

خبرنامه صادق: از جمله اساتید فقید دانشگاه امام صادق (علیه السلام) که نامی درخشان در عرصه فقاهت و حقوق اساسی داشت، مرحوم آیت الله عباسعلی عمید زنجانی بود که سابقه ای دیرینه در مجاهدت های علمی و سیاسی داشت.

عمید زنجانی

عباسعلی عمید زنجانی در سال ۱۳۱۶ در یک خانواده متدین و مذهبی در شهر زنجان متولد شد. او ششمین و آخرین فرزند خانواده پس از چهار برادر و یک خواهر بود. بود پدرش مرحوم اصغر عمید از کسبه معروف و خیر شهر زنجان بود که علاقه فراوانی به علوم دینی و روحانیت داشت و همین تقید باعث شد که مدام با مراجع تقلید در شهر مذهبی قم در ارتباط باشد. او از ارادتمندان آقا شیخ فیاض زنجانی عالم مشهور زمان خود بود. عمید زنجانی پدرش را را در سال ۱۳۴۳ از دست داد. مادر وی از یک خانواده روحانی و صاحب علم یعنی نوه میرزا مجید زنجانی معروف به میرزا مجید حکمی از فیلسوفان برجسته و از شاگردان مرحوم جلوه بود.

تحصیلات

عمید زنجانی در حدود سال ۱۳۲۲ و از سن ۶ سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه توفیق زنجان آغاز کرد و به علت استعداد زیاد دوره شش ساله قدیم را بدون وقفه طی کرد و سپس وارد دبیرستان توفیق زنجان شد. وی در دوره دبیرستان از شاگردان ممتاز محسوب می شد و از همان زمان به خاطر ریشه هایی که از طرف مادری در سلک روحانیت داشت و علاقه ای که پدرش به روحانیت و علوم دینی ابراز می کرد به مدرسه سید زنجان نیز می رفت و درس مقدمات می خواند. در کلاس دهم یا یازدهم بود که از ترس این که گرفتن دیپلم که آن زمان تحصیلات سطح بالایی بود انگیزه تحصیلات حوزوی را از بین ببرد، دبیرستان را رها کرد و به مدرسه سید رفت و پس از مدتی و در حدود سال ۱۳۳۰ به شهر مقدس قم مهاجرت نمود و برای کسب علوم دینی در سطوح بالاتر وارد حوزه ی علمیه آن شهر شد.پدرش از مقلدین آیت الله سید محمد حجت کوه کمری بود و او را به نزد آن مرجع برد و با مساعدت ایشان وی وارد مدرسه حجتیه شد. بعد از پرداختن به علوم دینی و وورد به حوزه ی علمیه قم وی به علوم حوزوی اکتفا نکرد بلکه در تعطیلات تابستانی که به زنجان مراجعت می کرد در خدمت اساتید آن شهر به تحصیل هیئت و نجوم می پرداخت. در حوزه علمیه قم از محضر آیات عظام :بروجردی، امام خمینی، محمد باقرسلطانیطباطبایی، شیخ عبدالجواد اصفهانی، علامه طباطبایی، اراکی، عباسعلی شاهروردی، محقق داماد، مکارم شیرزای، موسوی اردبیلی و خزعلی بهره جست و بخشی از دروس حوزوی را فرا گرفت.

آشنایی با امام خمینی

ایشان از کسانی است که سالها قبل از شروع نهضت اسلامی با امام خمینی آشنا و شیفته ایشان شد. وی خود در این باره می گوید:من از سال ۱۳۳۲ باامام آشنا شدم . در آن موقع مقدمات می خواندم .این آشنایی ، آشنایی علمی نبود، به دلایلی ، نور محبت حضرت امام در دل من افتاده بود. به طوری که , معمولاً وقتی به درس می رفتم و یا بر می گشتم ، مسیر رفت و برگشت را طوری تنظیم می کردم که لااقل روزی یک بارامام را ببینم . صحبت امام ،خصوصیات اخلاقی و سایر جهات ایشان را در آن دوران ، نه درک می کردم و نه برایم مقدور بود که به دست بیاورم . مشغول معالم و یا لعمه بودم اما قیافه امام و طرز راه رفتن او را تقلید می کردم . علاقه ام دراین متجلی نبود که به اخلاق و اندیشه های والای حضرت امام دسترسی پیدا کنم ولی طرز راه رفتن امام را تقلید می کردم . طرز گرفتن عبا، قدم برداشتن ، سر را روی بدن نگهداشتن ،چشم را به دور و یا نزدیک دوختن ، تکان خوردن سر به چپ و یا راست ، به زمین نگاه کردن و… همه را به دقت دیده بودم و پیش خودم تقلید می کردم .این نشانه علاقه وارادتی بود که من پیدا کرده بودم .این اردات را تا آخرین لحظه ای که امام رااز دست دادیم ، داشتم .

امام جماعت مسجد لرزاده

از جمله حلقه های وصل آیت الله عمید زنجانی با آیت الله مهدوی کنی(ره) مسجد لرزاده بود که در سال ۱۳۵۰ بنا به اصرار عده ای از اهالی مسجد لرزاده و تایید آیت الله مرعشی وی به تهران آمد و امام جماعت مسجد مذکور را به عهده گرفت از این زمان به بعد او در تهران فعالیت های سیاسی و فرهنگی خویش را آغاز کرد و به مبارزه علیه رژیم سرعت بیشتری بخشید. در این مسجد جلساتی با دانشجویان به بهانه مبارزه با مارکسیسم برگزار کرد و علاوه بر آن وی هر شب در مسجد سخنرانی می نمود و با تشریح بیدادگریهای رژیم در قالب کنایه به حکومت پهلوی حمله می کرد علاوه بر آن وی کتابخانه مسجد لرزاده را گسترش داد و تبدیل به کانون ارشاد اسلامی نمود که در این کانون نوجوانان و دانشجویان زیادی حضو رداشتند البته این کانون بعدها به خاطر نفوذ گروهک ها و منافقین تعطیل شد.

فعالیت در جامعه روحانیت مبارز تهران

از دیگر محافل مشترک این استاد گرانقدر با آیت الله مهدوی کنی(ره) می توان به جامعه روحانیت مبارز اشاره کرد که در زمان اقامت در تهران با اعضای جامعه روحانیت مبارز تهران ارتباط برقرار کرد و در جلسات شورای مرکزی آن نیز شرکت می نمود. در جامعه روحانیت مبارز تهران بیشتر اعلامیه ها توسط وی تهیه می شد. او بعد از ورود به جلسات شورای مرکزی جامعه و عضویت در آن همراه تنی چند از علمای جنوب شهر تهران جامعه روحانیت جنوب تهران را تشکیل دادند و خودش نیز سرپرستی آن را برعهده گرفت.

خدمات علمی اجرایی

استاد در کنار فعالیت های سیاسی خود، بخش مهمی از زندگانی خود را به فعالیت های علمی اختصاص دادند که در زیر به آنها اشاره می رود:

 

۱۳۸۵ عضو هیات ممیزه دانشگاه امام صادق (ع)

 

۱۳۸۵ -۱۳۸۷ ,عضو هیات داوران جشنواره بین المللی خوارزمی

 

۱۳۸۵ -۱۳۸۷ بعنوان رئیس منطقه ۱ ورزش دانشگاههای کشور

 

۱۳۸۴ -۱۳۸۶ ,حکم انتصاب به مدت ۲ سال از وزیر محترم علوم -تحقیقات و فناوری به عضویت هیات ممیزه مرکزی علوم انسانی تهران

 

۱۳۸۴   ,حکم انتصاب از طرف وزیر محترم علوم- تحقیقات و فناوری به عنوان ریاست دانشگاه تهران

 

جوایز علمی

 

۱۳۸۶,لوح تقدیر و تشکر در برگزاری نخستین همایش بین المللی سیمای پیامبر اعظم و برنامه های درسی

 

۱۳۸۶,سپاس و تشکر از سخنرانی در همایش برکرانه کوثر در راستای تبیین فرازهایی از خطبه حق مدار حضرت فاطمه الزهرا(س)-از دفتر امور زنان سازمان صداو سیمای جمهوری اسلامی ایران

 

۱۳۸۶,تشکر و قدردانی استاد برجسته و مدیر انجمن توسعه بین المللی همراه هیات دانشگاه ایندیاناپردو آمریکا

 

۱۳۸۶,لوح تشکر و قدردانی بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی به مناسبت روز معلم و مقام والای معلمی

 

۱۳۸۶,دریافت لوح از رئیس محترم جمهوری برای کسب استاد نمونه کشوری در سال تحصیلی ۸۶-۱۳۸۵

 

۱۳۸۵,قدردانی از محققان عرصه اندیشه سیاسی اسلام و تبریک آثار به نام فقه سیاسی به عنوان آثار برتر در اولین دوسالانه پژوهش برتر حکومت اسلامی

 

۱۳۸۵,تشکر از همکاری صمیمانه و زحمات پی در پی در برگزاری همایش سیره تربیتی و اخلاقی پیامبر اکرم (ص)- از طرف دبیر همایش و معاون فرهنگی و دانشجویی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی

 

۱۳۸۵,لوح تشکر از معاون ریاست کمیته بین المللی صلیب سرخ از همکاری در برگزاری همایش حقوق بین المللی بشر دوستانه

 

۱۳۸۵,لوح تقدیر و سپاس از رئیس نمایندگی صلیب سرخ بین المللی در ایران برای برگزاری همایش منطقه ای اسلام و حقوق بشر دوستانه بین المللی در قم

 

۱۳۸۵,لوح تبریک به مناسبت چهره ماندگار از طرف رئیس و دبیر همایش چهره های ماندگار

 

۱۳۸۵,لوح تقدیر از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان نخستین نویسنده کتاب علمی در موضوع انقلاب اسلامی و مام خمینی

 

۱۳۸۵,لوح تقدیراولین همایش فرهنگی دانشجویی طریق جاوید با موضوع بررسی شخصیت اندیشه و سیره عملی حضرت امام خمینی

 

۱۳۸۵,لوح تقدیربه مناسبت ایام هفته معلم از قائم مقام وزیر و رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی استان زنجان

 

۱۳۸۵,دیپلم افتخار در رشته پایان نامه بخش استاد راهنما در همایش سراسری فرهنگی و هنری طریق جاوید

 

۱۳۸۴,تبریک از تلاش موفقیت آمیز در تالیف کتاب مبانی اندیشه سیاسی اسلام

 

۱۳۸۴,تشکر از طرف مسئول امور دانشجویی سفارت افغانستان و سفیر جمهوری اسلامی افغانستان در تهرن به خاطر تلاش دلسوزانه و موثر در عرصه بازسازی علمی و آموزشی افغانستان

 

۱۳۸۴,لوح تقدیر از نخستین نویسنده کتاب علمی در موضوع انقلاب اسلامی و امام خمینی

 

۱۳۸۴,تشکر از بیانات ارزشمند در همایش برکرانه کوثر که در راستای تبیین فرازهایی از خطبه حق مدار حضرت فاطمه زهرا (س)

 

کتابهای علمی

 

 

حقوق اساسی ایران,تالیف,۸۳۲,انتشارات دانشگاه تهران ,۱۳۸۵

 

فقه سیاسی : جلد ششم ,تالیف,انتشارات امیر کبیر ,۱۳۸۵

 

فقه سیاسی جلد هفتم : مبانی حقوق عمومی در اسلام,تالیف,انتشارات امیر کبیر ,۱۳۸۵

 

مبانی اندیشه سیاسی اسلام ,تالیف,امیرکبیر ,۱۳۸۴

 

فقه سیاسی(جلد هفتم):مبانی حقوق عمومی در اسلام ,تالیف,۸۱۲,انتشارات امیرکبیر ,۱۳۸۴

 

فقه سیاسی جلد دهم : اندیشه سیاسی در کشورهای اسلامی,تالیف,امیر کبیر ,۱۳۸۴

 

فقه سیاسی جلد نهم : قواعد فقه سیاسی (مصلحت),تالیف,انتشارات امیر کبیر ,۱۳۸۴

 

فقه سیاسی : جلد چهارم اقتصاد سیاسی,تالیف,سپهر ,۱۳۸۳

 

فقه سیاسی جلد پنجم : قواعد حاکم بر مخاصمات مسلحانه,تالیف,سپهر ,۱۳۸۳

 

فقه سیاسی جلد هشتم : تحول مبانی اندیشه سیاسی در فقه شیعه,تالیف,سپهر ,۱۳۸۳

 

درامدی بر فقه سیاسی.کلیات حقوق اساسی,تالیف,سپهر ,۱۳۸۳

 

 

مقالات

 

مقالات چاپ شده در مجلات داخلی

 

علیخانی علی اکبر , عمید زنجانی عباسعلی ,”روش شناسی در مطالعات سیاسی اسلام”,روش شناسی در تحقیقات فقه سیاسی,اول,۲۱۵ ,۱۳۸۶

 

عمید زنجانی عباسعلی ,”قانون گذاری در نظام جمهوری اسلامی ایران”,آسیب ها و باسته ها(پژوهش و گفت وگو),اول,۲۵۷ ,۱۳۸۵

 

عمید زنجانی عباسعلی ,”طرح چشم انداز راه امام خمینی – گذشته حال و چالشهای پیشرو”,همایش امام خمینی,۱۳۸۵

 

عمید زنجانی عباسعلی ,”فرجام تاریخ از دیدگاه قرآن “,گفتگوی ادیان,مرکز نوروج,۱-۴ ,۱۳۸۵

 

مقالات چاپ شده در مجلات خارجی

 

عمید زنجانی عباسعلی ,”حقوق اسلامی و میثاقهای ژنو”,مجله صلیب سرخ- هلال احمر,۱۳۸۶,اول,۲۳-۲۴ ,۱۳۸۶

 

مقالات چاپ شده در همایشها

 

عمید زنجانی عباسعلی ,”شان ذاتی انسان بعد از مرگ(حقوق انسان قبل و بعد از مرگ)”,کنفرانس بین المللی گفتگوی بین ادیان,ایران ,مرداد,۱۳۸۴

 

عمید زنجانی عباسعلی ,”دیدگاه جدیدی از مذهب در سکنای تنازع بر روی منابع طبیعی”,کنفرانس بین المللی ARCA-Net,ایران ۱۳۸۵

سرانجام آیت‌الله عباسعلی عمید زنجانی ۸ آبان سال ۱۳۹۰ به علت بیماری در تهران درگذشت و آیت الله مهدوی کنی(ره) نماز میت را بر پیکر ایشان اقامه کردند.

آیت الله مهدوی در مراسم عمید زنجانی